( 1 ) مدرسه ، شاگردان و اصحاب امام عليه السلام جهان اسلام در عصر امام دچار ركود فكرى و سقوط علمى و فرهنگى خطيرى شد ، حكومت اموى بطور رسمى به جنگ علم و دانش و نابودى فكر و انديشه همت گماشت ، تا بتواند مدت زيادى بر كرسى حكومت تكيه زند و ثروتهاى امّت را به غارت ببرد و سرانجام به استبداد و خودكامگى حكومت كند . و قدر مسلّم آن است كه در عصر امام عليه السلام پرتوى از علوم اسلام و ديگر چيزهايى كه باعث تكامل و رشد عقل آدمى است وجود نداشته است و امام زين العابدين عليه السلام شاهد پژمردگى حيات فكرى جامعه و گسترش جهل و نادانى بود كه امت اسلامى بدان مبتلا بودند از اين رو امام به تأسيس مدرسهء بزرگى اقدام كرد كه جمع كثيرى از رجال دانش و قانون‌گذارى را به خود جذب كرد و ما شرح حال آنان را بيان خواهيم كرد . به هر حال در آن دوران ، امت اسلامى هيچ دستاوردى را مهمتر و سودمندتر از فيضى كه امام زين العابدين عليه السلام به آنها رساند سراغ نداشتند و اين هم به خاطر تأسيس مدرسهء علمى بود كه آن حضرت در سرزمين ايشان به وجود آورد و افقهاى انديشه و دانش و معرفت را به روى آنها گشود . . . و ما پيش از